السيد موسى الشبيري الزنجاني

5695

كتاب النكاح ( فارسى )

مختلفى را مطرح نموده است كه صاحب جواهر تمامى آنها را نقل كرده و در آنها مناقشه مىنمايد . صاحب رياض به عنوان اولين دليل به همين اجماع ( ادعا شده ) تمسك نموده است ( و شايد مدرك فتواى عده زيادى ، هم همين اجماع باشد ) . 2 - مناقشه صاحب جواهر در اين ادعاى اجماع صاحب جواهر براى مناقشه در ادعاى اجماع مىگويد : ايمان دو اطلاق دارد . يكى ايمان به معنى الاخص ( اثنى عشرى بودن ) و ديگرى ايمان به معنى الاعم ( مرادف با اسلام ) و مورد اجماع مذكور ، ايمان به معنى الاعم است ، پس قهراً با اين ادعاى اجماع ( كه مربوط به ايمان به معنى الاعم است ) نمىتوان ايمان به معنى الاخص را اثبات نمود . ايشان اين مطلب را از كلمات خود مدعيان اجماع به دست آورده مىفرمايد : در خلاف ، شيخ تعبير مىنمايد كه اختلافى بين الامه نيست كه ايمان معتبر است و اختلاف در زائد بر آن است مانند حريت ، عدالت ، نسب و . . . كه بعضى از عامه به آن قائل شده‌اند . ( همچنين در ناصريات سيد مرتضى و غنيه ابن زهره و سرائر ابن ادريس نيز همين تعبير آمده است ) پس منظور از ايمان مورد ادعاى اجماع ، ايمانى است كه اهل تسنن نيز به آن قائل هستند و آن مسلماً ايمان به معنى الاعم است ( و لا ريب فى ان الايمان المعتبر عند الجميع ، الاسلام ، ضرورة عدم معنى اخص للايمان عندهم ) 3 - پاسخ استاد به مناقشه صاحب جواهر در به دو امر شايد مناقشه مرحوم صاحب جواهر صحيح به نظر بيايد ولى با تأمل در مىيابيم كه اين مناقشه صحيح نمىباشد ، زيرا ايمان غير از معناى لغوى فقط يك معناى اصطلاحى دارد . در لغت به معناى اعتقاد است و در اصطلاح مطرح بين مسلمين و اهل مذاهب فقط يك معناى خاص پيدا نموده و آن اعتقاد لازم و نجاتبخش از عذاب است . پس در مفهوم و معناى ايمان اختلاف و دوگانگى معنا وجود ندارد . بله در بين مسلمين در مصداق اين مفهوم اختلاف وجود دارد ، عامه براى اعتقاد نجاتبخش فقط به دو اصل توحيد و نبوت قائل هستند ولى خاصه به آن